Dlaczego dzieci nie mówią?

Dzieci z natury są slow. Nie chodzi o ich powolność w zdobywaniu kolejnych umiejętności, bo jak są zawzięte, choćby przy nauce chodzenia, wie każdy rodzic. Myślę o ich potrzebie chwytania czasu, zwłaszcza tego spędzonego z rodzicami. Potrzebie uwagi, zatrzymania nas w biegu i delektowaniu się tą chwilą. Wtedy też najbardziej otwierają się na komunikowanie, ale też  i słuchania.

Rozmawiałam ostatnio z logopedą przedszkolnym. Opowiadała mi o dzieciach, które mają skończone 3 lata i nadal nie mówią, posługują się tylko monosylabami. I nie rozmawiałyśmy o dzieciach z problemami rozwojowymi, ale o pozornie normalnych trzylatkach.

Trzy lata to etap w życiu, kiedy dzieci wychodzą z bezpiecznej przystani domowej i idą do przedszkola. Tam muszą komunikować z obcym początkowo otoczeniem. Co się dzieje jeśli nie potrafią? To trochę taka sytuacja jak dla nas dorosłych znaleźć się w obcym kraju i nie znać choćby kilka słów po angielsku. Człowiek czuje się zagubiony, skrępowany tym, że nie potrafi powiedzieć najprostszej rzeczy. A co musi dziać się w głowie takiego malucha? Przypomina mi się rozpacz małej syrenki z baśni Andersena, która chciała przemówić, a nie mogła. Wszyscy znamy finał jej historii w oryginale, nie ten z happy endem dopisanym przez Walta Disneya.

Zdolność porozumiewania się ze swoimi dziećmi jest chyba jedną z najważniejszych umiejętności, które powinni posiąść rodzice. Książkowo od trzeciego roku życia zaczyna się okres tzw. swoistej mowy dziecięcej. Dziecko potrafi wtedy swobodnie rozmawiać. Czasami może przestawiać litery albo sylaby w wyrazach, ale ogólnie mowa dziecka jest już zrozumiała dla otoczenia. Oczywiście każde dziecko rozwija się indywidualnie, ale w tym wieku powinno już mówić. Jeśli tego nie potrafi jest to niepokojące zjawisko.

dsc03992

Zdolność mówienia to skomplikowany proces, który obejmuje nie tylko umiejętność artykulacji dźwięków, ale też rozumienie mowy. I tego musi nauczyć się każdy – to podstawa kształtowania się osobowości, kontaktów społecznych i sfery emocjonalnej. Nie wyobrażam sobie jak można by w ogóle funkcjonować bez zdolności mowy bo nawet głuchoniemi mają swoją mowę tzw. miganie.

Rozwój mowy zależy w dużej mierze od stymulacji, kontaktu z osobami, które do nas mówią. Tymczasem w naszym świecie maluchy są coraz częściej stymulowane nie przez ludzi, ale przez gadżety. Mają bardzo dużo zabawek wydających różne dźwięki, grających melodie. Na pewnym etapie daje im się wręcz telefon w rękę, albo tablet, byle się czymś zajęły, nie marudziły, nie zaprzątały naszych zagonionych myśli.  Żyjąc na pełnych obrotach nie mamy czasu na pochylenie się nad dzieckiem, mówienie do niego, czytanie książeczek, śpiewanie. A jednak nawet dziś w erze komunikacji elektronicznej najlepszą formą komunikacji jest bezpośrednia rozmowa. Jeśli tego brakuje jak dziecko może nauczyć się mowy? To są zaniedbania, których konsekwencje ponoszą nie tylko dzieci, ale i my.

dsc03783

Każda osoba mówiąc przekazuje 2 sygnały, jeden dotyczy poruszanego tematu, a drugi niewidocznych uczuć. Rozpoznanie emocjonalnej zawartości rozmowy jest kluczową umiejętnością, szczególnie w kontakcie z malutkimi dziećmi, którym często trudno jest wyrazić lub określić swoje emocje.
Gdy rodzice potrafią odczytać emocjonalny przekaz dziecka, dają mu do zrozumienia, że słuchali go aktywnie. Dzieci czują się wysłuchane, docenione i zmotywowane do rozwijania tematu. Kiedy są małe pomaga im to w rozwijaniu mowy. To jest ten moment, którego nie można przeoczyć jeśli chcemy by dziecko przekraczając próg przedszkola umiało wyrazić siebie, zakomunikować innym co myśli, jakie ma potrzeby. Mówienie do niego od pierwszych chwil i uczenie go wsłuchiwania się w innych procentuje też kiedy dzieci są starsze. Choć to wydaje się w pewnym momencie bardzo odległe, dzieci dorastają, zaczynają szukać autorytetów poza domem rodzinnym. Dziecko, które rozmawiało ze swoimi rodzicami od najmłodszych lat będzie też miało potrzebę rozmowy z nimi i słuchania ich, kiedy przyjdzie okres dorastania i szukania swojej drogi życiowej.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s